Dünyaya Bir Daha Gelsem Yine Esnaf Olurum

Esnafın Ahvali Yazı Dizimizin 8. Konuğu Salih Turan

Bu haftaki konuğumuz Diloş Bebenin ve Ziyafet Çiğ Köfte Domaniç Şubesinin sahibi Salih Turan.

YERLİ ESNAFIMIZIN AHVALİ | RÖPORTAJ | SERDAR YİĞİT

Bu haftaki konuğumuz Diloş Bebenin ve Ziyafet Çiğ Köfte Domaniç Şubesinin sahibi Salih Turan.

DEDEDEN TORUNA DEVRALINMIŞ ESNAFLIK

Salih Turan’ın Dedesi Domaniç’in dört bir tarafına nam salmış Şerif Turan, yani Terzi Şerif Usta…

Terzi Şerif Usta

Şerif Usta Domaniç’in ilk terzisi, aynı zamanda esnaf odasının kurucularından. Birçok Domaniçli terzide onun çırağı.
Rahmetli Şerif Usta, terzilik yaptığı dönemlerde geceleri çalışır, gündüzleri yatarmış. O zamanlar insanlar akşamları Şerif Ustanın yanına sohbete gidermiş.
Ayrıca Şerif Usta o dönem pek çok insanı sigortalı yapmış, bugün o kişiler “zorlaya zorlaya sigorta yatırttı ve sayesinde emekli olduk” diyormuş.
Baba Mehmet Turan ise Tunçbilek emeklisi, lise çağında evden okula diye gitmiş sonra okulu bırakmış Tunçbilek’te işe başlamış. Evdekiler, Mehmet Turan’ın Tunçbilek’te çalıştığını eve getirdiği erzaklar la öğrenmiş.
Dededen sonra esnaflığı torun Salih Turan devralmış.
Salih Turan 40 yaşında, evli ve 2 çocuk babası. Turan, 20 yaşına kadar babasının işi gereği Tunçbilek’te yaşamış. İlk ve Ortaokulu Tunçbilek Maden okulunda okumuş, 1995 yılında ise Endüstri Meslek Lisesi Metal İşlerinden mezun olmuş.

İŞÇİLİKTEN ESNAFLIĞA

Okuldan mezun olduktan sonra 2 sene GİMPAŞ’ta çalışmış. 2000 yılında askere gitmiş ve Manisa Alaşehir’de acemi birliği, Bayburt’a usta birliğini yapmış.

Terzi Şerif Usta’nın
Altın Makas Dikim
Evi kapısı önünde
Mehmet Turan

Askerden geldikten 3 gün sonra İnegöl İSKO’da otomasyoncu olarak işe başlamış. 2 sene 238 lira maaş 110 lira kira ile İnegöl’de yaşamış. Para yetirmek için ayda 80-90 saat mesai yapmış.
2003’te Domaniç’e dönerek Tahtalı Kafeyi satın alan ve 12 sene burayı işleten Salih Turan, Tahtalı’yı aldıktan 3 sene sonra Tuhafiye işine girmiş.
Turan, “2006 yılında tuhafiye işletmesinin satıldığını duydum. Satın almaya karar verdim. İşler yoğunlaşınca çocuklarda büyüyünce tahtalı kafeyi satmak zorunda kaldık. 2014’te çiğ köfteyi açtık. 2018’de Domaniç Minibüsçüler ve Otobüsçüler Kooperatifinden sıra aldık”

DİLOŞ BEBE

“Tuhafiyeye eşiminde sigortası olsun diye niyetlenerek girdik. İlk açtığımızda 5 sene Taşköprü’de çok küçük başladık. Küçük bir ip reyonumuz vardı mesela. Sonra bebe giyim de yaptık. Çalıştığımız büyük firmalar bir bir kapanınca piyasada mal bulamadık. Müşterilerimizi hep birinci kaliteyi alıştırdık. Şimdi Avm’de çok bilinen o büyük markanın ürünleri bize pazar malı gibi geliyor. Sattığımız ürünleri bugün müşterilerimiz hala ‘çocuktan çocuğa’ giydiriyorum der. Ertuğrulgazi caddesine yani bugün ki yerimize geleli ise 10 sene oldu. Eskiden dikiş nakış kursları açılırdı. Sürekli mal tedarik ederdik. Şimdi o kurslara gidecek kızlar kalmadı. Bizde ağırlığımızı yüne verdik. Güzelde satışımız var. Tuhafiye olarak, Pazartesi olan kazancımızı hiçbir hafta içinde kazanamıyoruz. O yüzden bizleri ayakta tutma yönünden köylerimiz çok önemli. Ayrıca Pazar günleri de Çukurca’dayız”

ÇİĞ KÖFTE BABAMIN FİKRİ

“Babam çiğ köftenin alt yapısını hazırladı. Ben başta karşı çıktım yetişemeyiz dedim. Neden ziyafet diye sorarsanız. Babam bu iş için 1 ay gurmelik yaptı. Bütün çiğ köftecilerde çiğ köfte yedi ve en son Ziyafet çiğ köfteye karar kıldı. ‘Bu işe gireceğiz, sen girmezsen ben girerim’ dedi. İyi ki babam bunu tavsiye etmiş 1 adım öne gitmememizi sağladı. Sermayesi düşük çiğ köftenin, tuhafiye minibüs gibi değil. Gün aşırı olarak çiğ köftemiz gelir ve biter. Gece evde yatıyor olsam biri arasa 10 liralık çiğ köfte istiyorum dese kalkar gider veririm.
Çünkü müşterimin canı çekmiştir.
Bu yüzden tuttu çiğ köfte “

MİNİBÜSCÜLÜK

“Minibüs işi de elimde araba vardı. Bunu yatırım amaçlı nasıl değerlendiririm diye düşünürken. Okulumuzun Hilton da bir toplantısı vardı. O zaman Domaniç Minibüsçüler ve Otobüsçüler Kooperatifinden satılık sıra olduğunu duydum. Sabaha kadar arkadaşlarla orada istişare ettik ve buradan sıramızı ve aracımızı aldık”

AİLECEK ÇALIŞIYORUZ

“ Biz bir aile şirketiyiz. Annem, babam, eşim çocuklarım ailecek çalışıyoruz. Dükkânımız her gün sabah 7 de açılır. İlk annem gelir temizliği yapar. Sonra bizler işlerimizin başına geliriz. Eşim tuhafiyede, ben çiğ köftede. Minibüsü de babam kullanır. Tuhafiye akşam ezanında kapanır. Çiğ köfte ise gece 1’de”

İKİ DEFA VERESİYE DEFTERİ YAKTIM

“ En büyük sıkıntımız, peşin para varsa milletin gözü dışarıda, veresiye ise bizde. En samimi arkadaşım bile bana ‘paramız olursa bayramda dışarıya gideceğiz, yoksa sendeyiz’ dedi. Birde kapıdan girer girmez burada yoktur deniliyor. Hayır, var dışarıda bulabileceğiniz her şey burada da var. Yani bu ön yargılar yıkılmalı. Mesela bizim sattığımız ürünler nereye gidersen git hep aynıdır. Liste fiyatı belidir. Bende 7 lira ise Ankara’da 7 liradır. Bizim sektörde hep standarttır fiyatlar. Veresiyede bizim meblağlarımız küçük olduğu için örneğin 3-5 lira istemek zor oluyor. Örnek verecek olursak müşterimiz bir topak ip alıyor 6 lirayı yazıyorsun deftere, sonra arayıp 6 lira borcun var diyemiyorsun. Arasan utanmıyor musun 6 lira için diyecek. Sonra unutulup gidiyor. Alıcı için az bir rakam, ama benim için değil. Çünkü ben bu durumu en az 100 kişide yaşıyorum ve bana ağır geliyor. Bu yüzden iki defa veresiye defteri yakmışlığım var”

DOMANİÇ BİZİ TAŞIDI, BİZDE DOMANİÇ’İ TAŞIMAYA ÇALIŞIYORUZ

“ Domaniç 2003’ten beri bizi taşıdı. Bizde Domaniç’i taşımaya çalışıyoruz. Biz Domaniç’i sevdik, Domaniç bizi sevdi. Her şeyine katkı sağlamaya çalışıyoruz. Veresiye gibi konular can sıkıcı olsa da şurada Domaniç’te çıkıp yürüdüğün zaman insanların sıcak davranışları esnaf olduğumuz için herkesin beni tanıması bunlarda tabi hoşuma gidiyor”

DÜNYAYA BİR DAHA GELSEM YİNE ESNAF OLURUM

“ Dünyaya bir daha gelsem ne olmak istersin deseler. Yine esnaf olurum. İki yıl fabrikada çalıştım. Fabrikada çalışıp ta esnaflık yaptım, bu çok önemli. Orada ki işi ve kendi işini görüyorsun. İşini kaybedersen tekrar fabrikaya gitme ihtimalini düşünüyorsun. Gidersen orada o işi de yapabileceğini biliyorsun” diyor.

GÖREV ALDIĞI STK’LAR

Ayrıca Salih Turan esnaflık dışında, 2005 yılında Domaniç Eğitim Derneğine görev almış. 2008 yılında Domaniç Spor Kulübünde 2 dönem grev yapmış. 2010 yılında Hisar İlkokulunda Okul Aile birliği Başkanlığı, 2017’dan beri Domaniç Ortaokulunda okul aile birliği başkanlığı yapıyor. 2019’dan beri Domaniç Ülkü Ocakları Başkanlığı görevini de sürdürüyor.

HEDEFLERİ

Turan, “ İş yaptığımız tüm sektörler hizmet sektörü. Çiğ Köfteyi götürebildiğimiz kadar ileriye götürmeyi hedefliyorum. Minibüsçülük için 2020 yılında yeni araç almayı planlıyorum. Tuhafiyede ise sürekli yeniliği takip ediyoruz. Aklımda çok farklı sektörlerde fikirlerde var ama zaman gösterecek” diyor.

HERKES AYNI SEKTÖRE YIĞILMASIN

Son olarak, “Domaniç’te esnaflığa niyetlenenlere, 40 sefer düşünüp bir defa karar vermelerini öneririm. Olmayan sektöre atılsınlar isterim. Domaniç’te şu kişi bu işi yapıyor çok para kazanıyor deyip herkes aynı sektöre yığılmasın. Rekabet tabi olacak ama Domaniç’in kaldıracağı kadar. Yeni fikir ve yeni sektörle gelsin” diyerek sözlerine son veriyor.