Esnafı köyler ayakta tutuyor

Esnafın Ahvali Yazı Dizimizin 7. Konuğu Görkem Kundura

Bu haftaki konuğumuz Görkem Kundura’nın sahibi Süleyman Öner, namı değer Ayakkabıcı Süleyman.

Ayakkabıcı Süleyman Öner, 53 yaşında Ortaokul mezunu ve 2 çocuk babası.

YERLİ ESNAFIMIZIN AHVALİ | RÖPORTAJ | SERDAR YİĞİT

ESNAFLIK DEDE MESLEĞİ

Ayakkabıcı Süleyman’ın esnaflık mesleği dededen geliyor.

Dede İbrahim Öner, 1960’lı yıllarda Domaniç ve Çukurca’da manifatura ve bakkal işletiyor. O dönem Domaniç’in tüm köylerine satış yapıyor. Pazartesi günleri iş yetiştiremiyorlar. Müşterilere ürün almak için tarih veriliyor. O derece yoğunluk yaşanıyor. En çok müşteri ise Muratlı, Ilıcaksu, Durabey, Çamlıca, Saruhanlar ve Sarıot köylerinden geliyor.

Daha sonra 1982 yılında Dede İbrahim Öner’in vefatından sonra Baba Ömer Öner işleri devralıyor.

Ömer Öner, oğul Süleyman Öner’in Acemi Birliğini Isparta’da ve Usta Birliğini Balıkesir’de yaparken askerden gelmesine 1 ay kala 1987 yılında vefat ediyor.

Baba Ömer Öner, vefatına 5 yıl kala çok hastalık çekiyor. Oğul Süleyman Öner, “ O süreçte hep hastanelere gel gitle geçti. Dükkâna bakamaz olduk. Dedem öyle bir sermaye bırakmış ki 5 sene babamın hastalığı, 5 sene yenide iş kurma süresi. Tam 10 sene hazırdan dedemin sermayesinden yedik. Şimdi biz dükkânı kapatsak 10 gün dayanmayız” diyor.

Babanın vefatından sona esnaflık mesleği deden babadan Süleyman Öner’e miras kalıyor…

AYAKKABICILIK PAZARCILIK İLE BAŞLIYOR

Süleyman Öner, market ve manifatura işinden daha karlı gördüğü için ayakkabıcılığa geçiş yapıyor.

Askerden geldikten 3 yıl sonra 1990 yılında kardeşi Muhsin Öner ile ayakkabıcılığa başlıyor. 90’lı yıllarda pazarcılık öne çıkıyor. Adeta o dönemin AVM’leri oluyor.

Domaniç, Bozüyük, Tavşanlı, İnegöl ve Cihangazi’de sergi açıyor. Bayram öncesi arife günlerinde 3 yerde birden sergi açıyor.

Türkiye’nin çeşitli yerlerinde fuarlara katılıyor.

Ta ki 2000’li yıllara kadar…

DAHA SONRA DÜKKÂN AÇIYOR

Süleyman Öner, “ Pazarcılık 2000’li yıllara kadar çok iyiydi. O yıllardan sonra işler tersine döndü. Bende arayış içerisine girdim ve dükkân açmaya karar verdim. 2005 yılında bugün olduğum yeri açtım. İşyerinin ismi, oğlumun ismi. O yüzden Görkem Kundura verdim. İlk 10 sene işler çok iyi gitti. 2015 yılından sonra ise işler artık iyice düştü. Bugün işleri götürüyorsam tecrübemden götürüyorum”

ESNAFI KÖYLER AYAKTA TUTUYOR

“ Domaniç’in nüfusu artık esnaflık yapmaya yeterli gelmiyor. Çünkü ilçe merkezinin yüzde 80’ni dışarıdan alışveriş yapıyor. Bugün bizi burada ayakta köylerimiz tutuyor. Çünkü onlar Domaniç esnafından alışveriş yapıyor ”

BAZI MARKALARDA AVM’LERDEN DAHA UCUZUZ

“ AVM’lerden sonra çok zarar gördük. Pazar günleri AVM’ler kapalı olsa esnafın daha canlı olacağını düşünüyorum. Parası olanlar AVM’de olmayanları ise biz idare ediyoruz. Parayı bulduğunda beni tercih etmiyor AVM’ye gidiyor. Orada daha fazla çeşit görebiliyor. Ucuz pahalı bakmıyor. Mesela bazı markalar bizde AVM’lerden daha ucuzuz. Bizde AVM’ye gittiğimizde fiyat karşılaştırması yapıyoruz ve görüyoruz. Genel olarak aynı fiyatlarda ürünlerim. Ama bazı markalarda da ucuzuz çünkü benim onlar kadar giderim yok. Onların kiraları eleman maaşları hep ürüne yansıyor bizde bu durum yok. Para olunca da müşeti bize gelse, peşin alsa bende fiyatı uygun veririm. Vadeli ile peşin satış aynı olur mu ? Bana veresiye fiyatı soruyor. Başka yerde peşin fiyatına bakıyor. Sonra bize pahalı veriyor diyor “

12 YILLIK VERESİYE BORCU OLAN VAR

“ Veresiye olayına gelince 10 kişiden 2’sinden paramızı alamıyoruz. Bu hafta biri geldi 500 lira borcu var. Borcu tam 12 sene önceden, onunda yarısını verdi. Buna rağmen geri çevirmedim yine alışverişini yaptı. Böyle durumlarda var çok sadık olanlarda var”

SIFIRDAN BAŞLAYACAK BİRİ ŞUANDA ESNAFLIK YAPAMAZ

“ Önce en önemli husus tecrübe, üstüne birde ilçemizde nüfus az. O yüzden Domaniç’te sıfırdan esnaflık imkânsız. Sermaye ile de çok zor. Şimdi diyelim 500 bin lira ile başladı tecrübe kazanana kadar o parayı kaybedecek”

HEDEFİM BURSA’YDI

Son olarak Süleyman Öner aslında daha farklı bir hedefinin olduğunu ama gerçekleştiremediklerini anlatıyor. Öner, “ Biz kardeşimle aslında bu işi Bursa’da yapacaktık. Kardeşim özel şirkete çalışıyordu. Bursa’da ayakkabı dükkânı açacaktık. Yapamasak ta kardeşimin maaşıyla geçiniriz dedik. Sonra kriz oldu kardeşim işten çıktı. Bizim iş kaldı. O zaman çok hırslıydım, hedeflerim vardı. Toptancılık istiyordum. Çok arkadaşım Bursa’ya gitti ayakkabıcı açtı, şimdi hep toptancı oldular. Bize nasip olmadı” diyerek sözlerine son veriyor.