İCRAA HUKUKU

Ülkemizin ekonomik durumu, paranın satın alma gücü, ticari hayatın kötüye gitmesi, enflasyon gibi etkenler ticaretle uğraşan kişileri, şirketleri, bankalara borçlanan vatandaşları etkilediği bir gerçektir. Ekonominin böyle bir hal alması vatandaşların ödeme güçlüğü çekmesine hatta ödeyememesine neden olmaktadır. Bu da icra dairelerinde yüzbinlerce dosya, yüzbinlerce borçlu olması demek. Bu hafta icrada borçlu veya alacaklıların hukuki durumlarından bahsedeceğim.İcra takibi, alacaklı olduğunu düşünen kişi veya şirketin, alacağına kavuşabilmesi için giriştiği hukuki bir yoldur. Bir icra takibi yapabilmek için öncelikle ortada bir alacak olması gerekir. Sebepsiz icra takibi yapmak, kötü niyetli olunduğu halde karşı tarafa kötü niyet tazminatı ödenmesine sebep olunabilir.Öncelikle elinde senet, çek, fatura, mahkeme ilamı, tüketici hakem heyeti kararı veya herhangi bir belge olmaksızın alacaklı olduğunu düşünen kişinin, icra dairesine giderek icra takip dosyası hazırlatması, borçluya ödeme emri göndermesi ile başlar.Kendisine ödeme emri gelen borçlu, bu ödeme emrine, yapılan tebligata, borcun miktarına, faize veya ferilerine itiraz etme hakkı vardır. Yapılacak itirazlar süreye tabi olup, süresinde yapılmayan itirazlar sonuç doğurmamaktadır.Çek, senet, poliçe gibi belgelere dayanarak icra takibi yapan alacaklı, borçluya ödeme emri ile birlikte borcun dayanağı belge fotokopisini göndermesi gerekir. Borçlu da kendisine gelen bu ödeme emrine, tebligatın yapıldığı günü izleyen günden başlayarak 5 gün içerisinde İcra Mahkemesi’nde borca, imzaya, faize ve ferilere itiraz edebilir. 5 günden sonra yapılan itirazlar veya İcra Mahkemesi’ne yapılmayan itirazlar sonuç doğurmamaktadır. Bu iki noktaya dikkat etmek gerekir.

Faturaya, belgesiz icra takibine, mahkeme veya tüketici hakem heyeti kararına dayanan belgelere yapılacak itirazlar 7 gün içerisinde icra takibinin yapıldığı icra dairesine yapılmalıdır. Yapılacak itirazlarda borca, faize, icra dairesinin yetkisine ve ferilere itiraz edilebilir. İcra takibi ikamet adresinize uzak veya başka bir şehirden yapıldıysa, ikametinize en yakın icra dairesine giderek, icra takibinin yapıldığı icra dairesine talimat ile itiraz edebilirsiniz. İtirazlarınızda borcun doğmadığını, tamamının veya bir kısmının ödendiğini, taksit yapıldığını veya vadesinin henüz gelmediğini, icra dairenin yetkisiz olduğuna dair itirazlar yapılabilir.Alacaklı ise borçlunun yapmış olduğu itirazın kendisine veya vekiline tebliğini izleyen 1 sene içerisinde itirazın iptali, itirazın kaldırılması gibi dava yollarına girişebilir. Açacağı bu dava ile alacaklı olduğunu ve borcun ödenmediğini, borçlunun haksız bir itirazda bulunduğunu ispat etmek zorundadır. Alacaklı yaptığı icra tekibine süresi içerisinde itiraz edilmediyse, itiraz edilip de itirazın iptali veya kaldırılmasına dair mahkeme kararı verildiyse, borçlunun malvarlığının sorgulanmasını isteyebilir. İcra dairesinde sorgulanabilen malvarlığı, araç – taşınmaz( ev, arsa, tarla, dükkan ) banka hesapları, Sgklı çalışan olup olmadığı, ptt hesapları, vergi dairesinde alacak durumu gibi değerlerdir. Alacaklı bu malvarlığı değerlerini sorgulatıp bir değer bulması halinde, icra dairesinden haciz talep etmelidir. Talep halinde icra dairesi araca, tapuya veya bankalara haciz şerhi işleyerek, kuruma yazı yazar. Yapılan sorgulamada tapu bulunduysa, tapu müdürlüğüne, icra dairesince haciz kararı verildiği ve bu haczin tapu kayıtlarına işlenmesine dair yazı gönderilir. Araç üzerine veya tapuya koyulan hacizden sonra alacaklının satış isteme hakkı bulunmaktadır.Bankalarda veya Ptt posta çeki hesabında para bulunması halinde, bu paranın icra dairesine ödenmesi istenmelidir.Maaşlı bir çalışan olduğu tespit edilirse, borçlunun maaş/ücret alacağının 1/4’ünün haczi istenerek işyerine maaş haciz yazısı yazılabilir.Emekli maaşına kural olarak haciz konulamaz. Ancak borçlu icra dairesine giderek emekli maaşına haciz konulmasına rıza gösterdiğine dair yazılı beyanda bulunursa, belirttiği miktar kadar haczedilebilir.Bu malvarlığı değerleri bulunamadığı, borçlunun araç-tapu-banka hesabı-maaşı yoksa, borçlunun evi veya işyerine hacze gidilebilir.Alacaklı ve borçlunun izleyebileceği yol ve imkanlar bunlar olup, daha detaylı bilgi isteyenler bir avukata danışırlarsa haklarını daha hızlı ve güvenli elde edebilirler ve mağdur olmazlar.