CENGİZ AYTMATOV / BEYAZ GEMİ

Masalla gerçeği birleştiren bir eserdir. Geçmişi temsil eden dede ile geleceği temsil eden çocuk arasında dramatik bir ilişki kurarak insan duygu ve düşüncelerine kendine has yorumlar getirilir. Adı eserde hiç geçmeyen çocuğun saf ve temiz dünyasından, hayatın acı ve çıplak gerçeğine uzanan bir roman kurgusu meydana çıkarılır. Aytmatov’un, edebiyat âleminde geniş akisler uyandıran, uzun yıllar tartışılan, verilmek istenen mesajla yaratılan tiplerin büyük bir uyum sağladığı eserlerinden biridir.(kitap tanıtım)
Cengiz Aytmatov’un bir eseriyle daha karşınızdayım. Kaleminin sadeliği, akıcılığı, yazardan izler taşıması beni bu kaleme hayran bırakan.
Ak Keme/ Beyaz Gemi adıyla bile mesaj vermekte. Beyaz özgürlüğün sembolüdür. Eserin yazıldığı devlet ise her şeyin kızıl olduğu , bir totalider sistemdedir. Gemi “gidebilmeyi sonsuzluğu” çağrıştırır.
Hikayemiz ” Onun iki masalı vardı. Biri kendisinidi ve başka kimse bilmezdi. Ötekini ise dedesi anlatmıştı ona. Sonra ikiside yok olup gitti. Şimdi biz bunlardan söz edeceğiz” diye başlıyordu kitap. Isık-göl’ün kenarında San-Taş Vadisi’nde geçiyor. Kahramanımız küçük bir çocuk 7-8 yaşlarında. İsmi hiç geçmemiş kitap boyunca çocuk işte. Yaşadığı yerde üç ev var. Dedesi Mümin üvey ninesi, teyzesi Berkey ve eniştesi Orozkul, birde Seydiahmet ve eşi. Anne ve babası tarafından terkedilen bir çocuk. Dedesinin himayesi altında. Seven koruyan hayatında ki en büyük destekçisi çocuğun. Dedesinin aldığı çantayla büyük mutluluk yaşayan, hayalleri olan bir çocuk. Hep babasının Beyaz Gemi’de çalıştığını hayal eder. Ve birgün balık olup yüzerek dürbünüyle seyrettiği o gemiye ulaşmak ister. O dönemde yaşadığı sıkıntılar öyle ağır ve zordur ki çocuk tek hayalleriyle mutludur. Bir de dedesinin anlattığı Maral Ana Efsanesi vardır. Dedesi inanmıştır bu efsaneye çocukta inanır gerçekliğine. Yetim ve öksüz bir çocuğun yaşayıp gördüğü etkilendiği tüm sorunlar anlatılmış. Küçük masum bir hayatın hazin sonla bitmesi büyük bir üzüntü veriyor.
Orozkul’un çocuğunun olmayışı eşini suçlayıp dövmesi kadının değersizliğini Allah’ın kendileri ile ilgili takdirine razı olmadığını, Çocuğun balık olmak ve beyaz gemiye ulaşmak istemesi kendi hayal dünyasını istediği gibi çizdiğini, Mümin Orozkul’un yaptığı tüm kötülüklere iyilikle karşılık vermesi, Mutlu olmak için bazen para, varlık yetmeyebilir Orozkul’ a yetmediği gibi karekterler üzerinden alınması gereken mesajlardan sadece bir kaçı.
Aytmatov diyor ki;
“İnsanlar doğup öldükçe doğruluk da ölmeyecektir.”
“Çocuk vicdani insanlarda gelişen yeni bir hayatın belirtisidir”

Kitapla kalın….