Erenler Şâhı Koyun Baba

Domaniç, büyük Türk şahsiyetlerinin hatıralarını barındıran önemli bir ilçedir. Bu vatan coğrafyasının manevi sahiplerinden ve Türkistan ulularından olan Koyun Baba Hazretleri (Kaddesellhu Sırrahü’l-Aziz), Karaköy’ün güneyinde Kızıltepe mesire alanında medfun olup Domaniç’te hayat bulan Türk-İslam anlayışının önderlerinden birisidir.

Koyun Baba Hazretleri(Seyid Ali), Allah’ın emri ve Peygamberimizin tavsiyesi üzerine, 13. yüzyılın ortalarında Ertuğrul Gazi ve Hayme Ana’nın maiyetindeki Türkmenlerle birlikte stratejik bir öneme sahip Domaniç’e gelerek burada otağını kurmuştur. Osmanlı Devleti’nin Domaniç’te kuruluşuna uzanan bir manevi iklim ve inancın temellerini atmıştır. Domaniç kültürünün yüksek değerinden biri olan Koyun Baba Hazretleri, Horasan’dan aldığı ocağın ateşini Domaniç’e taşıyarak tutuşturmuş ve 13. yüzyılda Domaniç’te manevi bir ocak yakmıştır. Işığıyla, sıcaklığıyla Domaniç’i aydınlatmış ve ısıtmıştır. Domaniç’in manevi gıdasında katkılarda bulunmuştur.

Koyun Baba Hazretleri bir ermiş maneviyat büyüğü olarak, Kayı boyu başta olmak üzere çevre beyliklerdeki halkın askerin irşad ve maneviyatını yükseltmek için maddi-manevi katkıda bulunmuştur. Ebedi yurdumuz Anadolu’nun bir Türk yurdu haline gelmesinde Koyun Baba Hazretleri gibi maneviyat eri dervişlerin büyük rolü olmuştur. Askeri zaferin yanında manevi zaferi tamamlamışlardır.
Ehl-i beyt (Peygamberimiz Hz.Muhammed’in s.a.v.) soyundan ve Horasan erenlerinden olan Koyun Baba’nın doğum ve ölüm tarihleri ile ilgili bir bilgi yoktur. 1200-1300 yılları arasında yaşamış olup Ertuğrul Gazi’nin çağdaşıdır. Karaköy-Güney köyleri arasındaki Kızıltepe mevkiinde (Osmanlı zamanı ismi Mermerler Meşhedi / Ayrıca Osmanlı döneminde Güney köyünün adı “Seyid” dir. Yani Koyun Baba’nın adıdır.)
Koyun Baba’nın ölümünden sonra halifeleri-müritleri Türkiye ve Balkanlar’da bu ocağın ismiyle karış karış gezerek gönüllere ulaşmışlardır. Türkiye’de en çok ziyaret edilen ve bilinen Koyun Baba mezarı Çorum-Osmancık’tadır. Domaniç-Karaköy’de, Romanya-Dobruca’da, Ankara-Kalecik’te, Edirne-Merkez Gölbaşı’nda, Edirne merkezde, Kayseri-Melikgazi’de, Denizli, Kırklareli merkezde, İstanbul’da Fatih ve Galata’da mezarlar vardır. Domaniç-Karaköy’de medfun olan Koyun Baba bu ocağın ilk kurucusudur. Diğerleri ise halife ve müritleridir.
Anadolu Abdallarından (Abdalan-ı Rum) olan Koyun Baba’nın, Horasan kökenli bir sufilik akımından olan Yesevi/Kalenderi tarikatının şeyhi olduğu tahmin edilmektedir. Koyun Baba Hazretleri’nin ocağı, daha sonraki yüzyıllarda Hacı Bektaş geleneği içine dahil edilerek Bektaşiler’ce benimsenmiştir.
Menakıbnamelerde Koyun Baba Hazretleri için “Erenler Şâhı”, “Sultanü’l-âlemin”, “Kutbu’l-ârifin”, “Kâşifü’l- Esrarı Gavsü’l-Vâsilin” ifadeleri kullanılmıştır. Koyun Baba Hazretleri hiç evlenmemiştir. Diğer evliyalara velilik makamı vasıta ile yani şeyh/mürşid vasıtasıyla verilirken, Koyun Baba Hazretleri’ne vasıtasız verilmiştir.
Geçmişte Koyun Baba Hazretleri’ne mayıs-haziran aylarında kurak zamanlarda yağmur duasına çıkılmaktaydı. Çocuğu olmayan kadınlar tarafından ziyaretgahtır. Yapılan saha çalışmalarında bir çok insan rüya ve yakaza halinde Koyun Baba Hazretleri’ni gördüklerini, hatta yardım aldıklarını ifade etmektedirler. Büyüklerimiz Koyun Baba’yı ziyaret eder çeşitli etkinlikler ve dualar ederlermiş. Günümüzde Mayıs ayının son pazarı yapılan Koyun Baba Anma Törenleri bu yıl Ramazan Ayına tekamülü ve Derneklerin maddi imkansızlıkları nedeniyle yapılamayacağı yada gönül verenlerin mezarı başında duaları ile yapılacağını söyleyebilirim. Koyun Baba Hazretleri, Domaniç toprağında asırlardır sadece kendi büyüklüğünün sığmadığı mütevazi mezarında değil, bizlerin sevgi ve hürmet hisleri ile dolu kalplerinde otağ kurarak yaşamaktadır. Koyun Baba Hazretleri’nin yattığı yer biz torunlarının kalbidir.