Kuruluşun toprağı Domaniç’tir

Bu hafta Türkiye’nin bir çok yerinde olduğu gibi Domaniç’te de Osmanlı Devleti’nin kuruluşu etkinliği vardı. Osmanlı’nın kurulduğu toprak olan Domaniç’te mevlitle anma programı yapan Domaniç Müftülüğü’nü tebrik ediyorum. Bizden önce 1990’lı yıllarda Domaniç’te faaliyet gösteren DOTAG üyesi büyüklerimizin “Kuruluşun Toprağı Domaniç” sloganı o kadar patladı gitti ki başta Kütahya Valiliği olmak üzere Bilecik Valiliği gibi kurumlar kullanmıştı, hatta kullanmaya devam ediyor. DOTAG üyeleri o tarihlerde çıkardıkları kitabın adına da “Kuruluşun Toprağı Domaniç” adını vermişlerdi. Onların ve sonrasında bizlerin bu sloganı devam ettirmemizin nedeni sürekli gündemde olan “Osmanlı Devleti nerede kuruldu?” tartışmaları. Özellikle de merhum Halil İnalcık’ın 2009 yılında Yalova çıkışı yani Osmanlı Devleti’nin Yalova’da kuruldu iddiası bu tartışmaları alevlendirmişti. Bizde Domaniçliler olarak o zaman Söğütlülerle birlikte tepkimizi ortaya koymuştuk. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde başlayan Osmanlı Devleti’nin kaç yılında ve nerede kurulduğu tartışmaları günümüze kadar devam etmiştir. Ahmet Cevdet Paşa gibi Prof.Dr.İbrahim Hakkı Uzunçarşılı gibi tarihçiler Yenişehir-Bilecik-İnegöl’ün fethiyle birlikte 1299 siyasi olaylarını (Selçuklu’nun fiilen bitişini) esas alarak Yenişehir’i ve 1299 yılını belirlemişler. Osmanlı Maarif Nezareti ise İstiklal-i Osmanî’yi belirlemek için Tarih-i Osmanî Encümeni Başkanlığı’na tezkire göndererek bilgi istemiş. Tarihçi Efdalüddin ve ekibinin araştırmaları sonucunda 27 Ocak 1300 (4 Cemaziyelûlâ H.699) tarihini belirlemişler. TRT’deki Diriliş dizisinin danışmanı Prof.Dr. Feridun Emecen gibi hocalar ise 1300 tarihini tercih etmektedirler. 1909 yılında mebusan meclisinde bazı milletvekilleri 23 temmuzu bazıları 30 aralık 1299 tarihini uygun görmüşler. Bazı aydınlar ve darülfünun öğrencilerinin geneli 30 aralığı uygun görmüş.1914-1921 yıllarında kapsamlı olmasa da törenler yapılmış ama arkası gelmemiş. Hayme Ana diye bir şahsiyetin olmadığını iddia ederek biz Domaniçlileri kızdıran merhum Halil İnalcık hoca ise Osmanlı Devleti’nin Yalova’da 1302 yılında kurulduğunu iddia ediyordu.

Aslına bakarsınız Osmanlı Devleti’nin “ne zaman, nerde kuruldu?” sorusunun kesin cevabı yok. Çünkü bir anda kurulmadı, önemli dönüm noktalarından geçerek yavaş yavaş kuruldu. Türkiye Cumhuriyeti’nin 29 Ekim 1923 tarihindeki gibi bir resmi belge bulmak zor. İkili bir antlaşma veya bir bağımsızlık bildirgesi yok. Osmanlı’nın kurulduğu an’ı yakalamak zor. Osman Gazi de meydandaa bekleyen halka balkondan , “Ben bu andan itibaren devletimi kurdum” dememiş.
Bana sorarsanız; Osmanlı Devleti, 1287 tarihinde Domaniç’te kurulmuştur. Merhum Halil İnalcık hocanın iddia ettiği 1302 yılındaki Yalova’daki savaş ne kadar önemliyse, 1287 yılında Domaniç’te gerçekleşen İkizce Savaşı da o kadar önemliydi. Bu savaş kazanılmasaydı Kayıhanlı/Osmanlı diye bir beylik/devlet ismi duymayacaktık, bilmeyecektik. Bu arada, merhum Halil İnalcık, Türk Tarih Kurumu-Belleten dergisinin 2007 yılı 261.sayısının 500. sayfasında Domaniç İkizce Savaşı için şöyle yazmış: “Osman’ın gerçekten ilk savaşı sayılmalıdır.” Hatta Uludağ Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı Prof.Dr. Yusuf Oğuzoğlu da Bursa Defteri dergisinin 2009 yılı 23.sayısında “Osmanlı’nın ilk savaşıdır.” diye yazmış. Osmanlı’nın ilk tarihçilerinden Aşıkpaşazade eserinde Domaniç’teki İkizce Savaşı ile ilgili “..gâyet azîm cenk oldu.” şeklinde yazmış. Azîm yani büyük/ulu bir savaş diye yazmış. O zaman ortaya çıkan sonuç: Osmanlı Devleti, 1287 tarihinde Domaniç’te kurulmuştur. Domaniçliler olarak bizim de iddiamız budur. Bu arada Domaniç’in tarihi kültürü ile ilgili araştırmalar yapanlara yazılar yazanlara, bu konuda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarına bir çift sözüm var. Kendilerinin yaptıkları çalışmaları elbette takdir ediyoruz ama lobi oluşturma, seslerini duyurma adına fazla gayret görmüyoruz maalesef. Domaniç’i ilgilendiren konuların daha geniş kitlelere yani Kütahya’nın da dışına duyurulması ulaştırılması gerekiyor.