DOMANİÇ’TE KELOS’UN HAZİNESİ

277

Domaniç’in en önemli tarihi figürlerinden birisi Bizans Rum Komutanı Kelos/Kalanos’tur. Bilindiği gibi Domaniç-İkizce’de 1287 tarihinde gerçekleşen Kayıhanlılar ile İnegöl ve Karacahisar tekfurluklarından oluşan birleşik Bizans ordusu arasındaki savaşta öldürülen ordunun komutanıdır. Aynı zamanda Karacahisar tekfurunun kardeşidir. Kimi zaman Köse Mihal’in damadı Kiorfelinos / Kalanos / Filanos / Falanoz ile karıştırılmaktadır. Arap harfleriyle yazımda f/k karışımı yaygındır. Kelos/Kalanos/Kalanoros bir Bizans (Rum/Grek-Yunan) adıdır. Bu isim yer ismi olarak da kullanılmaktadır. Atina yakınlarında kutsal olduğuna inanılan sık ve geçit vermez ormanlık alanı bulunan bir köyün adıdır. Oidipus mitolojisinde de geçer. Hatta Demeter efsanesinde Kelos şeklinde teleffuz edilen Eluesis kralının ismidir. Şimdi tıpta hücre döngüsü anlamında kullanılır. Bu isim Osmanlı dönemi 17.yüzyıla kadar Maramara bölgesinde yer (Gölpazarı ile Göynük arasında bir köy) ismi olarak ta varlığını korumuştur. Domaniç’te halk arasında ise Kelos olarak teleffuz edilmektedir. Halen Çokköy-Karaköy sınırları arasında “Kelos’un öldüğü dere” olarak bu isim yaşamaktadır. Bizans ordusu İkizce’de ikiz tepelerin arasındaki Kapan Gediği’nde kapana kıstırılıp pusuya düşürülünce Aksu deresinin bir kolu olan Alçay deresinde kayıplar vererek koruluk alana doğru yani Akmeşhed’e doğru kaçmaya başlamış, kaçan Bizans ordusunu takip eden öncü birlikler arasında yer alan Saru Batu Savcı Bey burada hain bir okla şehit edilmiştir. Kayıhanlılar, kaçan Bizans ordusunu kovalamaya devam etmiş koruluğun az ilerisinde Kocabozan’da büyük bir bozguna uğratmıştır. Komutan Kelos, Dolon mevkii istikametinde Çokköy arazisi içinde yer alan Koruklu derede yakalanarak öldürülmüştür. (Bu arada Dolon ismi Bizans (Rum/Yunan-Grek) ismidir. Truvalı (Troyalı) haberci Eumedes’in çirkin oğlunun adıdır.Akalılar tarafından öldürülüp ılgın ağacına asılmıştır.) Komutan Kelos’un öldürüldüğü yer halen “Kelos’un öldüğü dere” olarak bilinmektedir. Ayrıca bu dere Koruklu deresi olarak da bilinir. Koruk kelimesi tabu alanı, korkutmak, kötü anlamlarına gelir.Eski Yörük Türkmen inanışında tekin olmayan, çarpan anlamlarına gelir. Yöre halkının rivayetlerine göre metafizik olayların yaşandığı bedensiz enerji varlıklarının rahatsız ettiği tekin olmayan bir yerdir. Buradan geçilirse çarpılacağına inanılır. Eski Türk söylence sözlüğünde dağı koruyan insanüstü/doğaüstü varlığa Korık denir. Halk arasındaki rivayetlere göre; Kelos bu derede çarpışırken öldürüldüğü zaman üzerindeki değerli takı eşyaları ve Bizans İmparatoru II.Andronikos tarafından Kostantinopolis’te (İstanbul’da) şövalyelik töreninde hediye edilen altın hançerini düşürmüş veya eşyalarıyla birlikte gömülmüştür. Bu zamana kadar Kelos’un değerli hazinesi bulunamamıştır. Bu bilgi definecilerin iştihanı kabartmakla birlikte Kelos’un bu somut değer taşıyan tarihi hazine eşyaların bulunması durumunda Domaniç tarihi turizmi ve Kütahya müzesine önemli bir kazanım sağlayacaktır. Geçen haftalarda Domaniç gazetesinde, alan taraması yapan definecilerle ilgili haberde de görüleceği üzere hâlâ bu alan defineciler tarafından yoğun bir şekilde taranmaktadır. En büyük arzumuz resmi kanallar yoluyla arkeolojik kazılarla bu hazinenin kazanılmasıdır.